หนี้สูญได้รับคืน อยู่หมวดไหน บันทึกเป็นรายได้อื่นได้หรือไม่?

หนี้สูญได้รับคืน อยู่หมวดไหน? พร้อมตัวอย่างบันทึกบัญชี

หากกิจการเลือกบันทึกหนี้สูญได้รับคืนเป็นรายได้ บัญชีนี้อยู่ในหมวดรายได้ โดยแสดงเป็น “รายได้อื่น” สำหรับผังบัญชีที่กำหนดให้รายได้เป็นหมวด 4 ก็จัดไว้ในหมวด 4 ได้ แต่รหัสบัญชีขึ้นอยู่กับผังบัญชีของแต่ละกิจการ

อย่างไรก็ตาม สำหรับกิจการที่ใช้ TFRS for NPAEs มาตรฐานย่อหน้า 7.8 ให้เลือกอีกวิธีได้ คือโอนกลับลูกหนี้และค่าเผื่อหนี้สงสัยจะสูญ แล้วบันทึกรับชำระเงิน โดยต้องเปิดเผยนโยบายการบัญชีที่ใช้ จึงไม่จำเป็นต้องบันทึกเป็นรายได้อื่นทุกกรณี
อ้างอิง: สภาวิชาชีพบัญชี — TFRS for NPAEs ปรับปรุง 2565 บทที่ 7 ย่อหน้า 7.8

หนี้สูญได้รับคืนหมายถึงอะไร?

หนี้สูญได้รับคืน คือ เงินที่ได้รับจากลูกหนี้ซึ่งกิจการเคยตัดจำหน่ายออกจากบัญชีแล้ว ต่อมาลูกหนี้กลับมาชำระทั้งหมดหรือบางส่วน

ภาพประกอบจึงใช้เอกสารหนี้ที่เคยตัดออก พร้อมลูกศรและเงินที่กลับเข้าสู่กิจการ เพื่อสื่อว่าเป็นการได้รับชำระหนี้เดิม ไม่ใช่ยอดขายครั้งใหม่

ตัวอย่างที่ 1: เลือกบันทึกเป็นรายได้อื่น

สมมติกิจการเคยตัดลูกหนี้รายหนึ่งออกจากบัญชี 30,000 บาท ต่อมาได้รับคืน 10,000 บาท และใช้นโยบายรับรู้เป็นรายได้อื่น

เงินฝากธนาคารเป็นสินทรัพย์ ส่วนบัญชีหนี้สูญได้รับคืนในตัวอย่างนี้เป็นรายได้อื่น ไม่ใช่รายได้จากการขายสินค้าใหม่

ตัวอย่างที่ 2: เลือกโอนกลับลูกหนี้และค่าเผื่อ

ใช้ข้อเท็จจริงเดียวกัน แต่กิจการเลือกวิธีโอนกลับบัญชี โดยคืนยอดเฉพาะจำนวนที่ได้รับชำระ 10,000 บาท

ขั้นแรก — โอนกลับรายการที่เคยตัดออก

ขั้นที่สอง — บันทึกรับเงิน

วิธีนี้ไม่เครดิตรายได้อื่นในรายการรับเงิน และไม่ควรบันทึกรายได้อื่นซ้ำสำหรับเงินก้อนเดียวกัน หลังจากนั้นต้องประเมินความเหมาะสมของค่าเผื่อคงเหลือด้วย
อ้างอิงหลักการโอนกลับและรับชำระ: OpenStax — การรับคืนหนี้ที่เคยตัดจำหน่าย

ตัวอย่างข้างต้นแสดงเฉพาะรายการบัญชีพื้นฐาน ไม่รวมการปรับปรุงภาษีมูลค่าเพิ่ม

ทางภาษีต้องนำมารวมเป็นรายได้หรือไม่?

มาตรา 65 ทวิ (9) กำหนดว่า หากหนี้สูญที่จำหน่ายตามหลักเกณฑ์ได้รับชำระในรอบบัญชีใด ให้นำมาคำนวณเป็นรายได้ในรอบนั้น และมีข้อกำหนดป้องกันการนำยอดที่เคยรวมคำนวณเป็นรายได้แล้วมารวมซ้ำ

จึงต้องตรวจสอบประวัติภาษีของหนี้รายการนั้นด้วย โดยเฉพาะกรณีที่เคยบวกกลับรายจ่ายหนี้สูญ เพราะผลทางภาษีอาจต่างจากวิธีบันทึกบัญชี
อ้างอิง: กรมสรรพากร — ประมวลรัษฎากร มาตรา 65 ทวิ (9)

ควรตรวจสอบอะไรก่อนบันทึก?

ควรเชื่อมโยงเงินที่ได้รับกับลูกหนี้เดิม หลักฐานการตัดหนี้ จำนวนที่เคยตัด และนโยบายบัญชีของกิจการ พร้อมตรวจสอบว่ารับคืนเต็มจำนวนหรือเพียงบางส่วน

สำหรับคำถามว่า “อยู่หมวดไหน” ให้ดูวิธีที่กิจการเลือกใช้ก่อน หากใช้บัญชี หนี้สูญได้รับคืนเป็นรายได้อื่น ก็อยู่หมวดรายได้ ส่วนวิธีโอนกลับจะผ่านบัญชีลูกหนี้ ค่าเผื่อ และเงินฝากธนาคารตามตัวอย่างข้างต้น